Waarom deze verklaring?
Artificiële intelligentie (AI) speelt een steeds grotere rol in onze samenleving. Als lokale overheid willen we duidelijk en eerlijk uitleggen wanneer, waarom en hoe we AI gebruiken. Zo behouden we het vertrouwen van inwoners, bezoekers en organisaties en weet iedereen wat ze van ons mogen verwachten.
Wat verstaan we onder AI?
Wij gebruiken de volgende definitie:
"Artificiële intelligentie is de mogelijkheid van een machine om mensachtige vaardigheden te vertonen, zoals redeneren, leren, plannen en creativiteit."
AI-toepassingen kunnen helpen bij teksten schrijven, informatie verwerken, beelden genereren of repetitieve taken ondersteunen. Ze nemen geen beslissingen in onze plaats. Dat blijft altijd een menselijke verantwoordelijkheid.
Hoe en waarvoor gebruiken we AI?
Stad Dendermonde zet AI verantwoord in om:
- werkprocessen te vereenvoudigen of te automatiseren;
- medewerkers te ontlasten zodat zij meer tijd hebben voor persoonlijk contact;
- inwoners sneller en duidelijker te informeren;
- kwaliteitsvolle communicatie en dienstverlening te ondersteunen;
- leerprocessen en administratie binnen onze onderwijsdiensten te versterken.
AI voor tekst
We gebruiken AI op verschillende manieren bij tekstverwerking.
AI kan:
- teksten herformuleren of leesbaarder maken;
- langere stukken informatie samenvatten;
- structuur aanbrengen in documenten;
- ideeën of invalshoeken voorstellen;
- een 1ste tekstversie aanreiken die medewerkers volledig nalezen en herschrijven;
- ondersteunen bij vertaling of eenvoudige taal;
- helpen bij documenten opmaken of ordenen.
In alle gevallen blijft de inhoud onder menselijke controle. Medewerkers controleren, passen aan en bepalen de uiteindelijke boodschap.
AI voor afbeeldingen
Soms gebruiken we AI om illustraties of beeldmateriaal te maken. We maken hierbij een onderscheid tussen 2 soorten beelden.
Levensechte, realistische beelden
Gebruiken we AI om fotorealistische afbeeldingen te genereren die echt lijken, dan vermelden we dat altijd duidelijk met een onderschrift of label. Zo weet je dat het niet om een echte foto gaat.
Grafische illustraties
Bij duidelijk grafische of gestileerde illustraties, zoals iconen, infografieken of tekeningen, is geen aparte vermelding nodig omdat er geen verwarring mogelijk is met de werkelijkheid.
AI in onze digitale dienstverlening
AI helpt ons niet alleen bij teksten schrijven of beelden maken. Op verschillende plaatsen kun je er rechtstreeks mee in aanraking komen.
Zoekfunctie op de website
Wanneer je een vraag stelt via de zoekfunctie op onze website, kan een AI-systeem een antwoord formuleren op basis van informatie die beschikbaar is op onze webpagina's. Je ziet daarbij duidelijk dat het antwoord door AI werd opgesteld.
Zo'n antwoord is een hulpmiddel. Het is geen officieel standpunt en geen beslissing. AI kan zich vergissen, informatie verkeerd combineren of een recente wijziging missen.
Gaat het over een aanvraag, premie, termijn of een onderwerp met financiële of juridische gevolgen? Controleer dan altijd de officiële webpagina of neem contact op met de bevoegde dienst. De informatie op de officiële webpagina blijft bepalend.
Registratie van vragen, meldingen en formulieren
Dagelijks ontvangt stad Dendermonde e-mails, meldingen en formulieren. AI kan helpen om deze berichten te analyseren en toe te wijzen aan het juiste team.
Een medewerker controleert dat nadien en stuurt bij waar nodig.
Wat AI hier wel doet:
- berichten sorteren;
- onderwerpen herkennen;
- dossiers voorbereiden voor verwerking;
- vragen sneller bij de juiste medewerker laten terechtkomen.
Wat AI niet doet:
- dossiers inhoudelijk beoordelen;
- beslissen over rechten of aanvragen;
- zelfstandig beslissingen nemen.
Dat blijft altijd de verantwoordelijkheid van een medewerker.
Transparantieregels en labels
We willen helder zijn over de rol van AI. Daarom gebruiken we onderstaande transparantieniveaus.
Niveau 4 – Beperkt gebruik (taal en vorm)
AI hielp enkel bij spelling, formulering of vertaling. De inhoud komt volledig van een medewerker.
Een afzonderlijke vermelding is niet nodig.
Niveau 3 – Kleine inhoudelijke impact
De medewerker schreef de basis. AI hielp bij inhoud structureren, verkorten of verduidelijken.
In publieke communicatie wordt dit opgevangen door deze algemene AI-verklaring. Een afzonderlijke vermelding op de tekst is niet nodig.
Niveau 2 – Grote AI-bijdrage
AI maakte een 1ste versie die door een medewerker grondig werd gecontroleerd en herschreven.
De vermelding verloopt via een label dat verwijst naar deze AI-verklaring.
Niveau 1 – Volledig of bijna volledig AI-gegenereerd
AI leverde het grootste deel van de inhoud. Een medewerker controleerde de volledige inhoud.
Bij dit niveau vermelden we altijd expliciet dat AI werd gebruikt. Die vermelding verwijst naar deze AI-verklaring.
Autonome AI-beslissingen
AI beslist nooit zelfstandig over een dossier, aanvraag of recht. Medewerkers nemen de beslissingen.
AI kan wel administratieve taken voorbereiden, zoals binnenkomende berichten sorteren en registreren. Een medewerker controleert dit en blijft verantwoordelijk.
Hoe zorgen we voor veilig en verantwoord gebruik?
Ons AI-beleid is gebaseerd op de volgende principes.
Privacy
We werken met veilige systemen, leven de privacywetgeving na en gebruiken alleen passende gegevens.
Transparantie
We vermelden AI-gebruik wanneer dat relevant is en communiceren daar duidelijk over.
Correctheid
Medewerkers controleren altijd de resultaten van AI.
Professionalisme
Medewerkers krijgen opleiding en ondersteuning om AI verantwoord te gebruiken.
Duurzaamheid
We gebruiken AI alleen wanneer het een duidelijke meerwaarde biedt en houden rekening met de mogelijke impact op energie- en middelenverbruik.
Ethisch gebruik
AI-toepassingen moeten eerlijk, inclusief en niet-discriminerend zijn.
Innovatie
AI biedt kansen om te vernieuwen. Daarom stimuleren we verantwoord experimenteren en leren.
Bepaalde toepassingen zijn niet toegestaan, zoals systemen die mensen automatisch selecteren of beoordelen zonder menselijke tussenkomst.
AI-geletterdheid van onze medewerkers
Verantwoord werken met AI begint bij kennis en vaardigheden. Daarom investeert stad Dendermonde in AI-geletterdheid.
Wij verstaan hieronder de kennis, vaardigheden en houding die nodig zijn om AI-toepassingen kritisch, veilig, efficiënt en verantwoord te gebruiken.
Medewerkers krijgen informatie, opleiding en ondersteuning om:
- de mogelijkheden en beperkingen van AI te begrijpen;
- AI-resultaten kritisch te beoordelen;
- veilig om te gaan met gegevens;
- AI correct en verantwoord toe te passen in hun dagelijkse werking.
Zo zorgen we ervoor dat medewerkers AI gebruiken met de juiste kennis en een kritische blik.
Wat mag je van ons verwachten?
Als inwoner mag je rekenen op:
- heldere communicatie wanneer AI een betekenisvolle rol speelt;
- een veilige en zorgvuldige omgang met persoonsgegevens;
- correcte informatie die door medewerkers wordt gecontroleerd;
- duidelijke labels bij levensechte AI-beelden;
- menselijke controle op informatie en beslissingen;
- medewerkers die opgeleid zijn om verantwoord met AI om te gaan;
- een organisatie die kritisch, verantwoordelijk en transparant omgaat met nieuwe technologie.
Deze AI-verklaring kan worden aangepast wanneer regelgeving, technologie of interne richtlijnen wijzigen. De meest recente versie is altijd beschikbaar op de website van stad Dendermonde.