Herbestemmingsonderzoek
Het herbestemmingstraject was een complex traject. De geschiedenis en de ligging van de Bomvrije Kazerne hadden een specifieke aanpak nodig. PMV bezit de knowhow om die complexe processen in goede banen te leiden om zo een rendabel langetermijntraject alle kansen op slagen te geven. Vroeger werd al een beperkt herbestemmingonderzoek uitgevoerd. Met de marktverkenning wilden de stad en PMV de mogelijkheden voor de site nu grondiger onderzoeken en iedereen de kans geven om invullingen voor de site in te dienen.
Verschillende mogelijkheden
De stad en PMV zien heel wat herbestemmingsmogelijkheden voor de Bomvrije Kazerne. De locatie kan voor verschillende doeleinden worden gebruikt. Stad Dendermonde en PMV staan open voor alle ideeën en gaan graag in dialoog met investeerders, ondernemers of organisaties die concrete plannen hebben. Bij voorkeur zijn die stadsondersteunend of stadsversterkend. Ze moeten natuurlijk rekening houden met het feit dat de kazerne de stalling blijft van het Ros Beiaard en de gildereuzen. De stad is overigens ook geïnteresseerd om in de kazerne het Ros Beiaard Experience Center onder te brengen. Samen met PMV is de stad verder bereid om creatieve (financierings)formules uit te werken die het mogelijk maken voor investeerders, ondernemers of organisaties om sneller een rendabel businessplan uit te werken.
Voorafgaande onderzoeken
Op 16 september 2020 tekenden stad Dendermonde en Participatiemaatschappij Vlaanderen (PMV) een optieovereenkomst met de Regie der Gebouwen, die eigenaar is van de site. In 2022 werd de aankoopoptie met 2 jaar verlengd.
Tijdens de loop van de optieovereenkomst kan de Kazerne op elk moment overgenomen worden voor een symbolische euro. In die tijd zullen we een aantal bijkomende technische en financieel-economische onderzoeken doen en zullen we bekijken hoe we private partners kunnen betrekken in de ontwikkeling van het gebouw en de site. Ook het totale kostenplaatje en de financiële haalbaarheid worden onder de loep genomen.
Tijdens de duur van de optieovereenkomst neemt de stad het beheer van de site over.
Ontwerpend onderzoek
Om inzicht te krijgen in de ontwikkelingen die mogelijk zijn op deze site, heeft de stad van 2014 tot 2016 een ontwerpend onderzoek uitgevoerd. De belangrijkste vraag was welke functies mogelijk zijn in en rond het kazernegebouw. Daarbij was er aandacht voor de ruimtelijke invulling en de financiële haalbaarheid van de verschillende voorstellen.
Communicatie en inspraak
In juni 2015 organiseerde stad Dendermonde een infoavond en gesprekstafels met omwonenden en geïnteresseerde burgers. De ontwerpers schotelden aan de aanwezigen een aantal vragen voor die voer waren voor discussie en ging aan de slag met de geleverde input. Het studiebureau onderzocht de mogelijke effecten van de verschillende scenario’s. Tijdens het stadsdebat op 21 juni 2016 werd de meest recente stand van zaken voorgesteld. Iedereen kon zich uitspreken over zowel de positieve als de negatieve punten en mee discussiëren aan de debattafel. De presentatie hiervan kan je onderaan deze pagina terugvinden.
Eindrapport
In het eindrapport van het ontwerpend onderzoek werden randvoorwaarden vastgelegd voor een kwalitatieve invulling van de site en het gebouw. Voor het opstellen van die randvoorwaarden werd rekening gehouden met de input van het stadsdebat. Je kan de resultaten nalezen in het eindrapport onderaan deze pagina.
Herbestemmingsonderzoek
In opdracht van stad Dendermonde en de Vlaamse investeringsmaatschappij PMV is er een herbestemmingsonderzoek van de Bomvrije Kazerne uitgevoerd.
Bij de herbestemming moet de stalling van het Ros Beiaard behouden blijven en moet er een publiek plein voor onder andere evenementen gerealiseerd worden: met die voorwaarden hield het onderzoek rekening. De stad kiest bijkomend voor een belevingscentrum over het Ros Beiaard op de site. Voor al die functies, zo blijkt uit het onderzoek, zal de stad een eigen financiering moeten voorzien waarbij er geen impact is op het projectrendement.
In het kader van de herbestemmingsstudie vonden gesprekken plaats met verschillende partijen. Vele lokale actoren hebben interesse om in de Bomvrije Kazerne plaats te nemen: er is belangstelling vanuit de horeca, maar daarnaast is er ook interesse om recreatieve of sportieve (jeugd)activiteiten te voorzien op de site. Door de nabijheid van scholen heeft de kazerne een interessante ligging.
Vanuit een stakeholderbevraging en functionele invulling van de site kwam de vraag voor parkeergelegenheid naar boven. Het studieteam werkte een aantal scenario’s uit in combinatie met de realisatie van een evenementenplein. Bij alle invullingen die werden onderzocht, werd aandacht gegeven aan de zwakke weggebruiker, de inzet van het oefenplein voor publieke evenementen en voldoende groen en ontharding.
Het project heeft een zo hoge restauratiekost dat die, zelfs al zouden er erfgoedpremies worden toegekend, niet kan worden terugverdiend binnen de looptijd van een economisch rendabele herbestemming, zo blijkt uit het financieel onderzoek. De stad en PMV gaan daarom de komende maanden verder op zoek naar een rendabel businessmodel. 1 van de 1ste stappen is de indiening van 2 dossiers op de oproepen 2023 van het Agentschap Onroerend Erfgoed. De partners hopen op die manier subsidies te verwerven voor de plaatsing van een tijdelijk dak boven de Bomvrije Kazerne en een 1ste fase in de exterieurrestauratie te kunnen opstarten. Zo zou het gebouw eindelijk kunnen beginnen uit te drogen.
Gezien de hoge restauratiekost van de Bomvrije Kazerne, werd ook gezocht naar manieren om bijkomende opbrengsten te genereren uit nieuwbouwontwikkeling. Naast een torenvolume, onderzocht tijdens het ontwerpend onderzoek door SUM in 2014-2016, werd ook andere bijkomende volumes mogelijk bevonden voor de realisatie van meergezinswoningen. De do’s en don’ts bij een restauratie en ontwikkeling van de site werden vastgelegd in een leidraad tot herbestemming.
Het haalbaarheidsonderzoek herbestemming en de technische onderzoeken die daarmee gepaard gingen, werden gesubsidieerd door het Agentschap Onroerend Erfgoed.

