Overwegen Sint-Gillis en fietssnelwegen F221, F44 en F19

Stad Dendermonde, Infrabel en de provincie Oost-Vlaanderen zoeken samen naar een streefbeeld, dat een volwaardig mobiliteitsalternatief biedt voor het geheel van de overwegen en fietssnelwegen op het grondgebied van Dendermonde.

Over de sporen

Het Belgische spoornet is een van de drukst bereden netten in Europa en telt vandaag 1.662 overwegen. Overwegen vormen zwarte punten op ons net, omdat ze zowel een impact hebben op de veiligheid, stiptheid, onderhoudslast en capaciteit. 

Bijna wekelijks gebeurt er een ongeval aan overwegen en jaarlijks vallen er helaas (dodelijke) slachtoffers. Als de capaciteit van bepaalde spoorlijnen wordt verhoogd, zullen slagbomen aan overwegen vaker gesloten dan open zijn. Deze kruisingen tussen trein- en wegverkeer hebben een serieuze impact op de stiptheid van de treinen en robuustheid van de treindienst. Bovendien zorgen deze overwegen ook voor gevolgvertragingen bij ongeval/storingen. 

Nieuwe ontwikkelingen in de buurt van een overweg hebben bijgevolg ook een grote impact op deze punten. Daartoe stelt Infrabel per gemeente een streefbeeld op, dat een volwaardig mobiliteitsalternatief biedt, voor het geheel van de overwegen op het grondgebied van deze gemeente, als beginpunt voor dialoog en discussie met lokale besturen.

Dat streefbeeld bestaat uit een grofmazig netwerk (bruggen/tunnels) voor het gemotoriseerd verkeer en een fijnmaziger netwerk (fiets- en/of voetgangersbrug, fiets- en/of voetgangerstunnel) voor fietsers en voetgangers. Binnen dat plan wordt niet elke overweg vervangen, waardoor we leefbare woonstraten teruggeven aan de bewoners, die sluipverkeer weren en inzetten op het STOP-principe (eerst inzetten op Stappers, dan Trappers, Openbaar vervoer en pas dan Personenvervoer).

Fietssnelwegen

Daarnaast, is de provincie Oost-Vlaanderen bezig om op haar grondgebied fietssnelwegen uit te bouwen. Dit zijn brede en comfortabele regionale fietsverbindingen die het voor fietsers mogelijk maakt om snel en verkeersveilig een woon-werk- of recreatieve verplaatsing te maken.

Kaart van fietssnelwegen grondgebied Dendermonde

Kaart van fietssnelwegen grondgebied Dendermonde

Op het grondgebied Dendermonde is de uitbouw van fietssnelweg F44 tussen de Bosstraat in Oudegem en de Meersstraat in Sint-Gillis (Boonwijk) lopende.
Doorheen Sint-Gillis zijn er concreet drie fietssnelwegtracés voorzien:

  • Fietssnelweg F221 parallel met spoorlijn L60 richting Lebbeke;
  • Fietssnelweg F44 parallel met spoorlijn L53 richting Buggenhout;
  • Fietssnelweg F19 parallel met de museumspoorlijn richting Sint-Amands

De realisatie ervan is geen fictie maar wordt de komende jaren realiteit voor het stukje fietssnelweg F44 tussen Winningstraat en Mandekensstraat (grondgebied Lebbeke) én het stukje fietssnelweg F19 tussen de F44 en Hoogveld, waar er aangesloten wordt op het reeds bestaand stukje fietssnelweg F19 tussen Hoogveld en de Fabriekstraat (Baasrode).

De overwegen van Sint-Gillis

Het centrum van Sint-Gillis wordt doorkruist door twee spoorlijnen die vertrekken vanuit het station van Dendermonde: enerzijds spoorlijn L 53 richting Mechelen en anderzijds spoorlijn L 60 richting Brussel. Tussen de verschillende delen/wijken van Sint-Gillis zijn er 6 overwegen over deze spoorlijnen:

  • Spoorlijn L53 – overweg Hullekensstraat / Bareelstraat
  • Spoorlijn L53 – overweg Spoorwegstraat
  • Spoorlijn L53 – overweg Winningstraat
  • Spoorlijn L60 – overweg Buisstraat / Pastoor Claeysstraat
  • Spoorlijn L60 – overweg Vlietbergstraat
  • Spoorlijn L60 – overweg Haagstraat / Korte Haagstraat

Ook in Sint-Gillis wil Infrabel onderzoeken of het haalbaar is om die bestaande overwegen te sluiten en onderzoekt ze de mogelijke alternatieven voor de gewenste vervoermiddelen. Tegelijkertijd wil de provincie Oost-Vlaanderen ook langsheen deze spoorwegtracés fietssnelwegen uitbouwen.

Overweg Vlietbergstraat

In het gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan ‘Vlietberg’ (B.D. 15/07/2010) werd reeds opgenomen dat deze overweg voor gemotoriseerd verkeer zou worden afgesloten, als alternatief wordt een fiets- en voetgangerstunnel voorzien. Infrabel heeft in overleg met de provincie en de stad een voorontwerp uitgewerkt voor een fiets- en voetgangerstunnel, waar doorheen ook de fietssnelweg F221 zou kunnen worden geleid.

Volgende verdere acties worden hiervoor nog voorzien:

  • Een werkgroep onderzoekt verder naar een optimaal tracé fietssnelweg F221 op het grondgebied van Dendermonde en Lebbeke (en hierin de gewenste rol voor tunnel Vlietbergstraat).
  • Deze werkgroep zal toewerken naar een Projectstuurgroep (PSG) i.f.v. het formeel vastleggen van het gewenst tracé voor fietssnelweg F221 op het grondgebied van Dendermonde en Lebbeke.
    • Vervolgens zal het voorontwerp van de fiets- en voetgangerstunnel toegelicht worden aan de directe omwonenden en andere betrokkenen met vraag naar opmerkingen/aandachtspunten.

Overwegen Spoorwegstraat en Winningstraat (spoorlijn L53), overwegen Buisstraat en Haagstraat/Korte Haagstraat (spoorlijn L60) en overweg Hullekensstraat/Bareelstraat (spoorlijnen L53 en L60).

Infrabel en de stad zijn omtrent de overwegen in Sint-Gillis reeds in overleg gegaan. Er zijn ook reeds een aantal eerste schetsen uitgewisseld voor alternatieve wegverbindingen en beperkt onderzoek werd uitgevoerd. Maar, intensief onderzoek en overleg tussen Infrabel, stad en provincie Oost-Vlaanderen om te zoeken naar een haalbare oplossing zijn nog niet gestart.
Er zijn door het college van burgemeester en schepenen én ook door de gemeenteraad geen principiële of formele of beslissingen genomen.

Infrabel, de stad en provincie Oost-Vlaanderen gaan het overleg opstarten om te onderzoeken of de sluiting van deze overwegen haalbaar is mét kwalitatieve alternatieven voor de diverse mobiliteit tussen de verschillende stadsdelen/wijken van Sint-Gillis. Bijkomende uitdaging hierbij is de doortrekking van de fietssnelwegen F44 en F221 doorheen het centrum van Sint-Gillis.

Deze bereidheid tot constructief overleg vanwege de stad is geen resultaatverbintenis. Infrabel, de stad en de provincie willen hierbij impact op de omgeving (algemeen) en de bebouwing (specifiek) maximaal inperken.

Op dit moment is er nog geen concreet voorstel dat gecommuniceerd kan worden. Van zodra er een concreet, onderzocht én haalbaar voorstel is, dan zal hierover worden gecommuniceerd.

Dit artikel werd gepubliceerd op 30 maart 2021.