Het basishemelwaterplan voor Dendermonde werd goedgekeurd.

Hierin wordt bepaald hoe er met hemelwater in de toekomst moet worden omgegaan.

Op 8 maart 2021 keurde het college van burgemeester en schepenen het basishemelwaterplan voor Dendermonde goedgekeurd. Dit werd opgemaakt door studiebureau Hydroscan in samenwerking met het lokaal bestuur, VMM, De Vlaamse Waterweg, de provincie en de polders.

Een basishemelwaterplan is een gebiedsdekkende visie over hoe er met het hemelwater afkomstig van zowel onverharde als verharde oppervlakten vandaag en in de toekomst moet worden omgegaan. Dit heeft als doelstelling het verbeteren van de kwaliteit van het oppervlaktewater, het verminderen van de negatieve gevolgen van overstromingen en het tegengaan van de negatieve gevolgen van droogte en de daling van de grondwatertafel. De grondwatertafel is de bovenzijde van de met water verzadigde zone in de bodem.

In Dendermonde zijn de bestaande rioolstelsels nog in belangrijke mate van het gemengde type. Dit wil zeggen dat het afvalwater en het hemelwater nog samen worden afgevoerd naar het waterzuiveringsstation. Dit heeft tot gevolg dat de waterzuiveringsinstallatie verdund afvalwater dient te verwerken en daardoor minder efficiënt is. Daarnaast leidt dit bij hevige regenval tot het overstorten van vervuild hemelwater naar het oppervlaktewater en zo mogelijk tot overlast door overstromingen.

De gemengde rioolstelsels, de verstedelijking en de alsmaar toenemende verharding dragen bij tot een verminderde aanvulling van de grondwatertafel, wat verdroging met schade voor landbouw en natuur en een verminderde beschikbaarheid van grondwater voor drinkwaterproductie tot gevolg heeft.

Deze uitdagingen worden daarenboven nog eens versterkt door de klimaatverandering. We worden geconfronteerd met een wijzigend neerslagpatroon. Voor Vlaanderen houdt dit in dat er meer neerslag verwacht wordt in de winter en minder in de zomer. Daarnaast neemt ook de intensiteit van de buien toe, waardoor buien met korte en intense neerslag worden afgewisseld door langere, drogere periodes.

Een eerste basisprincipe om deze uitdagingen aan te gaan is het scheiden van afvalwater en hemelwater. Hierbij wordt voorzien in afzonderlijke afvoer voor afvalwater (droogweerafvoer of DWA) en hemelwater (regenwaterafvoer of RWA).

Een tweede basisprincipe is het inzetten op een brongerichte aanpak voor dit hemelwater. Waarbij, in deze volgorde, ingezet wordt op het vermijden van verharding door bijvoorbeeld het ontharden van bestaande verharde oppervlakken, het opvangen en hergebruiken van hemelwater, het infiltreren, het bufferen en vertraagd afvoeren en in laatste instantie het lozen op een regenwaterafvoer voorziening.

De basisprincipes van het hemelwaterplan laten ons toe om de aangehaalde uitdagingen aan te pakken voor een specifiek knelpunt of project of voor een specifiek gebied, zelfs de gemeentegrenzen overschrijdend. Hierbij wordt rekening gehouden met aspecten als ondergrond, aanwezigheid en staat van het rioolstelsel, reliëf, mate van verstedelijking, type bebouwing, mogelijkheden, noden en knelpunten. Tot slot laat zo’n aanpak toe om af te stemmen met plannen en initiatieven van andere beleidsdomeinen, zoals ruimtelijke ordening, groenvoorziening … Daardoor is het mogelijk om de principes van het vrijwaren van de open ruimte te combineren met het principe van ruimte voor water.

Voor de stad Dendermonde vormt het opgestelde plan een beslissingsondersteunend instrument en leidraad voor het gericht ontwerpen van wegen- en rioleringswerken. Zoals aangehaald geeft het plan een insteek voor andere beleidsdomeinen zoals ruimtelijke ordening. Bovendien vraagt de Vlaamse Milieumaatschappij het aanleveren van een basishemelwaterplan voor de subsidiering van rioleringsprojecten, onthardingsprojecten …Cf. de Blue Deal, een financiële tegemoetkoming waarmee de Vlaamse regering de strijd tegen de droogte en de waterschaarste wil opvoeren.

Dit artikel werd gepubliceerd op 3 april 2021.